[1] Ruggiero Leoncavallo - Prolog z opery "Pajace"

[2] Giacomo Puccini - Te Deum Scarpii z opery "Tosca"

[3] Giuseppe Verdi - Credo Jagona z II aktu opery "Otello"

[4] Sergiusz Rachmaninow - Cavatina Aleko z opery "Aleko"

[5] Aleksander Borodin - Aria kniazia Igora z opery "Kniaź Igor"

[6] Ryszard Wagner - Pieśń do gwiazdy Wolframa z opery "Tannhäuser"

[7] Ryszard Wagner - Monolog Holendra z opery "Latający Holender"

[8] George Bizet - Kuplety torreadora z opery "Carmen"

Płyta niniejsza rysuje sylwetkę artystyczną Zbigniewa Maciasa jako odtwórcę najbardziej charakterystycznych i jednocześnie bardzo różnorodnych postaci operowych, kreacji ujawniających pełną skalę jego warsztatu wokalnego i scenicznego temperamentu.

Prolog z opery Pajace Ruggiego Leoncavallo, to nie łatwy monolog, w którym śpiewak musi wykazać się nie tylko sprawnością wokalną, ale przede wszystkim nie powinien ulec łatwej pokusie zbyt nachalnej, realistycznej ekspresji dramatycznej wynikającej niejako wprost z tekstu i frazy muzycznej. Jest to więc prawdziwy sprawdzian dobrego smaku artystycznego wykonawcy.

Te Deum, finałowa sekwencja pierwszego aktu Toski Giacomo Pucciniego stawia nie mniej odpowiedzialne zadanie przed wykonawcą roli Scarpia. Tu przecież po raz pierwszy ujawnia się w całej pełni despotyzm, zaborczość i podłość charakteru okrutnego barona przed którym drżał cały Rzym - jak to powiada Toska w drugim akcie opery. Te Deum jest przy tym fascynującą konstrukcją muzyczną ujawniającą zupełnie wyjątkowe wyczucie praw sceny teatralnej przez Pucciniego i umiejętność budowania niezwykłego napięcia przy pomocy najprostszych środków muzycznych. Głos ludzki spełnia tu rolę pierwszoplanową.

Trzecia czarna postać w prezentowanej na płycie galerii męskich charakterów to Jagon, wielki antagonista Szekspirowskiego Otella. Słynne Credo - namiętne wyznanie pragnienia zemsty, to jeden z najwspanialszych monologów jakie stworzono dla operowej sceny. Intensywność wyrazu, kondensacja zła i nienawiści, dzięki niezwykłej muzyce Giuseppe Verdiego nadaje postaci Jagona siłę bodaj większą niż w oryginale Szekspirowskim.

Galerię postaci szlachetnych i na swój sposób nieszczęśliwych otwiera bohaterski Kniaź Igor, tytułowa postać opery Aleksandra Borodina. Jego słynna aria - jedna z najpopularniejszych w klasycznym repertuarze rosyjskim - obliguje śpiewaka do posłużenia się szeroką, wylewną, prawdziwie słowiańską frazą, jakże przecież odmienną od typowego włoskiego bel canta.

Choć opera Aleko, młodzieńcze dzieło Sergiusza Rachmaninowa, rzadko pojawia się w repertuarze teatrów operowych, popularna aria jej tytułowego bohatera należy niewątpliwie do "żelaznego" repertuaru barytonowego. Romantyzm i charakterystyczna dla muzyki słowiańskiej rozlewna śpiewność zostaje tu wzbogacona specyficznym kolorytem zawsze obecnym u Rachmaninowa. Jest to ów niezwykły idiom muzyki rosyjskiej, który łączy w sobie tak róże elementy kulturowe wynikające z niezwykłej rozległości geograficznej tego kraju. Obok Mikołaja Rimskego-Korsakowa, Sergiusz Rachmaninow był tym kompozytorem, który w sposób najbardziej czytelny i zarazem naturalny wplatał do swojej muzyki wyrafinowany koloryt kultury Wschodu.

Jakże inny rodzaj ekspresji romantycznej prezentują dwie postaci zaczerpnięte z wcześniejszych arcydzieł operowych Ryszarda Wagnera. Holender, tajemniczy i mroczny, błądzący nieustannie po wzburzonych falach morskich w poszukiwaniu idealnej miłości, nieśmiertelnego symbolu wiecznej kobiecości. To postać głęboko introwertyczna, w samotności przeżywająca swoje rozterki, choć nie obce mu są nastroje gwałtowności. Przepiękny monolog Holendra zaczerpnięty z pierwszego, niekwestionowanego arcydzieła wagnerowskiego, ukazuje bohatera tej opery właśnie w momencie wielkiego wzburzenia, emocjonalnego napięcia.

Wolfram von Eshenbach, to sceniczne wcielenie postaci autentycznej, jakże ważnej dla kultury niemieckiej. To najprawdopodobniej najstarszy z wielkiej trójki epików żyjących na przełomie XII i XIII wieku - wspaniały poeta i piewca miłości. Jego postać w operze Wagnera pozostaje nieco w cieniu głównego bohatera - Tannhausera, ale jest trwałym elementem niezwykłego klimatu tego utworu, gdzie historia splata się w jedną nierozerwalną całość z wybujałą, romantyczną wyobraźnią mistrza z Bayreuth. Pieśń do gwiazdy, którą Wolfram śpiewa w ostatnim akcie opery, jest jednocześnie bardzo charakterystycznym przykładem melodyki wagnerowskiej, a jednocześnie uosabia zanikający już w wyobraźni kompozytora styl narracji muzycznej budowanej przy pomocy tak tradycyjnych struktur jak aria.

I wreszcie ostatnia wyrazista, a jednocześnie najmniej problemowa postać męska zawarta na niniejszej płycie to torreador Escamillo z Carmen G. Bizeta. Typowy uwodziciel bez skrupułów zdobywający kolejne niewieście serca. Ulec mu musi nawet najbardziej przebiegła i wyrafinowana w sztuce miłosnej gry kobieta - piękna cyganka Carmen. Kuplety Escamilla to typowa aria na bis, muzyka bezpośrednio trafiająca do wyobraźni i uczuciowości najszerszych rzesz melomanów. Jej prostota wzbudza podejrzenia, ale to tylko pozór! W rzeczywistości melodyka Bizeta nigdy nie przekracza owej zaklętej granicy, poza którą jest już po prostu muzyczna łatwizna a nawet tandeta. Umiejętność mistrzowskiego balansowania na tej właśnie niebezpiecznej linii demarkacyjnej, to cecha charakterystyczna dla wielu najwybitniejszych przedstawicieli kultury francuskiej.

Wiktor A. Brégy